Çevrimiçi işlem (online trading) yaparken güvenilir bir broker şirketi seçmek çok önemlidir. İnternette sıklıkla, hizmet lisansını veren otorite olarak SVGFSA (veya FSA) gösteren kuruluşlara rastlanır. Saint Vincent ve Grenadinler’deki düzenleyici kurumun belirli görev ve yetkileri vardır. Kendine özgü birtakım özellikleri de bulunur.
Bu nedenle, bilinmeyen bir sitede kayıt olmadan önce, brokerin faaliyetlerinin gerçekten denetleyici bir otoritenin kontrolü altında olup olmadığını, bu kontrolün ne kadar geçerli olduğunu veya bunun tamamen bir aldatmaca olup olmadığını araştırmak gerekir.
Neden brokerler offshorelere kaydolmayı seviyor?
Brokerlerin offshorelere kaydolmasının ana nedeni vergi avantajlarıdır. Ancak bu özel ekonomik bölgelerin seviyeleri ve onlara duyulan güven oldukça farklıdır. Örneğin Kıbrıs Adası, resmen AB’ye katıldıktan sonra bile offshore statüsünü korumaktadır. Bu nedenle CySEC tarafından verilen lisans, AB’nin MiFID Direktifi standartlarına göre düzenlendiği için oldukça değerlidir.
Küçük ada devletlerindeki offshorelarda ise durum farklıdır. Burada şirketler, özel kurallara uymak zorunda kalmadan bir günde kaydolabilirler. Tek şart, bu cüce devletin hazinesine belirli bir miktar para yatırmaktır. Çoğu “muz cumhuriyeti”nin kendi finansal düzenleyicileri vardır, ancak bunların faaliyetleri bazı nüanslar içerir. Ve lisansları, ciddi finansal düzenlemeye sahip ülkelere göre çok daha düşük değer görür.
Offshore FSA, özellikle kara brokerler tarafından, adının saygın İngiliz finans düzenleyicisi FCA’ya benzerliği nedeniyle çok sevilmektedir.
Saygın finansal düzenleyicilerin yanı sıra, belgeleri satın alınabilenler ve hatta kendini düzenleyici olarak tanıtan sahte kuruluşlar da bulunmaktadır.
SVGFSA (Saint Vincent ve Grenadinler Finansal Hizmetler Kurumu) nasıl çalışır?
FSA (Financial Services Authority), bu offshore ada devletinde kurulmuş olan Finansal Düzenleme Kurumu‘dur.
SVGFSA’nın temel görevi, adaların finans sektöründeki işleyişi düzenlemek ve kayıtlı kuruluşların uluslararası piyasadaki konumlarını güçlendirmektir. Burada kayıtlı olan yabancı şirketler, aşağıdakiler dışında her türlü ticari faaliyeti düzenleyicinin denetimi olmadan yürütebilir:
- Sigortacılık
- Yatırım fonlarının (mutual funds) işleyişi
- Bankacılık
Yürürlükteki mevzuata göre, bu sektörlerin her birinde faaliyet gösterebilmek için devlet izni gereklidir. Düzenleyicinin resmi web sitesinde ayrıca zorunlu lisansa tabi faaliyet türleri hakkında bilgiler yer almaktadır. Şimdi de yatırımcılar (traderlar) için en önemli nüansa gelelim:
Saint Vincent ve Grenadinler topraklarında, brokerlik faaliyeti için lisans vermekle yükümlü hiçbir kuruluş yoktur. Yerel devlet düzenleyicisi FSA, brokerlere lisans vermekle hiç ilgilenmez, çünkü bu tür şirketlerin çalışmalarını tam anlamıyla denetleme imkanı (ve görünüşe göre isteği) yoktur. SVGFSA ve ada hükümeti, brokerlere kayıt satmanın mümkün olduğuna, ancak lisanslama işine bulaşmamak gerektiğine karar vermiştir; zira bu alan oldukça sorunludur.
FSA kendi resmi web sitesinde dolandırıcılara karşı alınması gereken önlemlerden bahsetmektedir. Yatırımcılar, döviz işlemlerinde düşük risk altında yüksek getiri seviyesi sergileyen kuruluşlara karşı dikkatli olmalıdır. Bu tür sözleşmeler çoğunlukla, kendilerini yatırım kazancı için umut verici projeler olarak tanıtan kötü niyetli kişilerin bir aldatmacası olduğu ortaya çıkar.
Ada finans düzenleyicisi, SVGFSA’nın resmi internet sitesinde her türlü brokerlik faaliyetini lisanslamadığını vurgulamaktadır. Günümüzde ikili opsiyon (binary options) brokerlerini hiçbir ülke lisanslamazken, Forex aracıları birçok ülkenin lisansını alabilir, ancak bu ülkenin lisansını alamaz.
Bir broker, kaydını Saint Vincent ve Grenadinler’de yaptığını bildiriyor: Bu ne anlama geliyor?
Eğer bir yatırımcı, kayıt bölümünde bu ada ülkesini gösteren bir şirket bulursa, böyle bir iş birliğinden kesinlikle kaçınmalıdır. Zira şirketin faaliyetleri hiçbir şekilde düzenlenmez ve müşterilerinin haklarını koruyan bir mekanizma yoktur.
Sahte brokerların çoğu, Saint Vincent ve Grenadinler hazinesine kayıt ücreti ödeme zahmetine bile girmez; sadece “adreslerinin” orada olduğuna dair yalan söylerler. Üstelik nedense şu adresi çok severler: Suite 305, Griffith Corporate Centre, Beachmont, Kingstown, St. Vincent and the Grenadines.
Gerçekte bu adresin arkasına, eski Sovyet coğrafyasına dağılmış binlerce çağrı merkezi saklanır. Dolandırıcılar, kolluk kuvvetleriyle temas etmekten kaçınmak için gerçek konumlarını gizlemeye çalışır ve aynı zamanda gerçek iletişim bilgilerine sahip, saygın yabancı broker izlenimi yaratmaya çabalar.
Koordinatların incelenmesine göre, söz konusu “lastik” adreste, kiralık ofisleri bulunan modern bir iş merkezi yer alıyor. Bu ada ülkesindeki en büyük iş merkezi olmakla birlikte, binlerce şirketi barındıracak kadar büyük değildir. Oysa arama motorlarına bu adres – en popüler 305 numaralı ofise kadar girildiğinde – tam da bu kadar sonuç verir.
İş merkezinin resmi sitesinde, 305 numaralı ofisin yönetimin genel merkezi olduğu bilgisi bulunur. Bu nedenle binlerce sahte broker, yasal adres olarak tam da bu ofisi kopyalamıştır.
Google üzerinden yapılan aramalara göre, adresin puanı ortalamanın altında olup 2,1 puandır. Sözde brokerlar tarafından mağdur edilen müşteriler, Google Haritalar’a gelerek finansal dolandırıcılarla karşılaştıktan sonra öfkelerini kusmaktadır. İtibarını korumak adına, bina sahibi bu öfkeli yorumlara yanıt vermeye çalışmakta ve binasının dolandırıcılık işlemleriyle hiçbir ilgisi olmadığını, düşük puanı hak etmediğini açıklamaktadır.
Bina sahibi sabırla, işinin ofis alanlarını kiralamak olduğunu ve yalnızca kendi işinden sorumlu olduğunu anlatır. Şikayetlere konu olan şirketlerin ise gerçek kiracılar arasında bulunmadığını belirtir. Ancak son birkaç aydır her olumsuz yoruma cevap vermeyi bırakmıştır: muhtemelen sürecin sonsuzluğunu ve faydasızlığını anlamıştır.
Hangi kayıt ve lisansa sahip brokerlara güvenilebilir?
Mali varlıklarınızı bir brokere emanet etmeden önce, onun belgelerini kontrol etmeniz gerekir. Kayıt ve lisansın varlığı, bir kuruluşa brokerlik faaliyetinde bulunma hakkı verir. Aşağıdaki hususlara dikkat etmek önemlidir:
- Lisansın gerçekliği: Bilgileri, şirketin belirttiği devlet düzenleyici kurumun resmi web sitesinde kontrol edebilirsiniz.
- Kayıt bilgilerinin gerçekliği: Bilgiler, ilgili devletin tüzel kişiler sicilinden kontrol edilebilir. Ayrıca adres bilgilerini Google Haritalar üzerinden incelemekte fayda var. Burada kullanıcı yorumlarının yer aldığı faydalı bir bölüm de bulunur; bu size ek bilgi sağlayacaktır.
Yatırımcıların şunu da göz önünde bulundurması gerekir: Şirket dürüst ve güvenilir olsa ve yurt dışında kayıtlı bulunsa bile, devlet düzenleyici kurumları yalnızca kendi yetki alanları dahilinde çalışır. Dolayısıyla denetleyici otoriteler, mağdur olan yabancı yatırımcılara yardım etmekle yükümlü değildir. İlgili kurum, broker kuruluşu hakkında bir şikayeti kabul edebilir ve çok sayıda şikayet olması halinde bir inceleme başlatabilir, ancak daha fazlasını yapmaz.
Sonuç
Broker lisanslarını kontrol etmeye ilişkin sonuçları aklımızda tutalım:
- Kimseye körü körüne güvenmeyin, lisansı kendiniz kontrol edin.
- Bunun için, şirketin kendisini lisansladığını iddia ettiği devlet düzenleyicisinin resmi web sitesinde arama kutusuna brokerın adını yazın.
- Bu makalede FSA örneği üzerinden bir brokerın lisans gerçekliğinin nasıl kontrol edileceğine dair bir örnek bulacaksınız. Algoritma evrenseldir ve her düzenleyici için geçerlidir.
- Şirket kayıt adresi olarak Saint Vincent ve Grenadinler’i gösteriyorsa, kontrol etmek için vakit harcamayın bile. Bu ada ofshore bölgesi, brokerlık lisanslamasıyla hiç ilgilenmez, dolayısıyla buradaki aracılarla muhatap olmamalısınız.
